A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

  MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC   ĐẶT VẤN ĐỀ LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN: Trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, cùng với việc đẩy mạnh phát triển các…

 

MỘT SỐ BIỆN PHÁP

ĐỂ LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC

 

  1. ĐẶT VẤN ĐỀ
  2. LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN:

Trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, cùng với việc đẩy mạnh phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn,  Đảng và nhà nước ta đã đặc biệt chú trọng phát triển sự nghiệp Giáo dục – Đào tạo. Giáo dục – Đào tạo được xem là quốc sách hàng đầu trong giai đoạn cách mạng mới của đất nước. Để tiến hành sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Đảng và nhà nước ta hết sức coi trọng nhân tố con người. Không phải đến bây giờ mà ngay từ buổi đầu cuộc cách mạng Đảng và Bác Hồ kính yêu đã đặc biệt chú trọng đến công việc đổi mới con người, coi đó là cơ sở, là nền tảng để xây dựng và phát triển đất nước. Và cũng không phải ngẫu nhiên mà Nghị quyết TW2 khoá IIX lại một lần nữa Đảng ta khẳng định “ Giáo dục – Đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Điều đó chứng tỏ rằng đường lối phát triển đất nước đã được Đảng và nhà nước ta xác định là đúng đắn. Như vậy giáo dục có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế –  xã hội mà  còn là nòng cốt, yếu tố quan trọng của sự phát triển ấy là nguồn nhân lực. “ Muốn tiến hành CNH – HĐH thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục – đào tạo, phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững”. Một trong những nhiệm vụ cơ bản của Giáo dục – Đào tạo hiện nay là hình thành và phát triển nhân cách học sinh toàn diện theo mục tiêu phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp CNH – HĐH đất nước. Để tạo ra những con người có tài, có năng lực và phẩm chất tốt là trách nhiệm to lớn của hệ thống giáo dục nói chung và nhà  trường Tiểu học nói riêng, trong có vai trò hết sức to lớn và quan trong của người giáo viên chủ nhiệm lớp.

GV chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo dức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học tốt lên những lớp trên. Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,… và cả hoạt động tự học ở nhà của học sinh. Vì vậy, tôi khẳng định rằng công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố số một quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất lượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau. Nhưng tại sao đến cuối năm, chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so với các lớp khác; sĩ số của lớp này duy trì 100% nhưng ở những lớp khác lại có tới 2, 3 học sinh bỏ học, thậm chí có em đang ở nhà nhưng vẫn không thể vận động đi học trở lại được. Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra. Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm cho học sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”.

Mặt khác, tuy giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học dạy được tất cả các lớp (từ lớp 1 đến lớp 5) nhưng trong thực tế, không phải giáo viên nào cũng theo học sinh của mình từ lớp này lên lớp khác. Vì vậy, mỗi năm lên lớp, các em lại được học với một thầy (cô) khác nhau. Nếu giáo viên lớp dưới làm tốt công tác chủ nhiệm, xây dựng tốt nề nếp lớp học, rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học và nhiều kĩ năng sống cơ bản khác; nhưng lên lớp trên, giáo viên chủ nhiệm lớp không duy trì, không phát huy thì rồi nề nếp lớp học và chất lượng học tập của học sinh sẽ ra sao? Do vậy, công tác chủ nhiệm lớp phải được thực hiện đồng bộ từ lớp Một đến lớp Năm. Nề nếp lớp học, phương pháp học tập, đạo đức, nhân cách và các kĩ năng sống của học sinh phải được giáo viên chủ nhiệm chú ý xây dựng, rèn luyện ngay từ lớp 1 và phải được duy trì, phát huy xuyên suốt ở các lớp trên.

Bản thân tôi đã liên tục nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp. Có năm công tác chủ nhiệm của tôi rất nhẹ nhàng vì giáo viên lớp trước đã làm tốt công tác chủ nhiệm lớp. Tôi chỉ việc phát huy và sáng tạo thêm theo mục tiêu phấn đấu của mình. Nhưng cũng có năm, tôi rất vất vả với công tác chủ nhiệm đầu năm. Tôi phải xây dựng lại từ đầu nề nếp lớp học, hướng dẫn học sinh cách bao bìa dán nhãn, cách trình bày trong vở, cách làm vệ sinh lớp, đề ra các nội qui của lớp,…và phải thường xuyên nhắc nhở, uốn nắn những sai sót của học sinh nên có lúc rất căng thẳng, mệt mỏi.

Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Liên tục mấy năm qua, lớp tôi chủ nhiệm luôn duy trì sĩ số 100%, chất lượng học tập cũng như hạnh kiểm của học sinh luôn dẫn đầu trong khối và trong toàn trường. Vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa đưa ra một số giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp trong hội thi giáo viên chủ nhiệm giỏi năm học 2016-2017.

  1. MỤC TIÊU

Như đã nói ở trên,  GV chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo dức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học tốt lên những lớp trên. Người giáo viên cần phải có những giải pháp thích hợp để giáo dục và định hướng cho các em học sinh trong các hoạt động giáo dục, học tập và vui chơi lành mạnh phù hợp với lứa tuổi các em. Vì vậy, để làm tốt công tác chủ nhiệm, người giáo viên cần phải chú ý một số giải pháp sau:

+ Thứ nhất: Tìm hiểu tình hình  học sinh của lớp về mọi mặt

+ Thứ hai: Phải xác định được vị trí và mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học. Phải xem học sinh là trung tâm của vấn đề. Chúng hoàn toàn chủ động trong mọi công việc từ nhận thức, tư duy đến thái độ và hành vi ứng xử.

+ Thứ ba: Tìm hiểu sự tác động của gia đình và xã hội  đối với học sinh lứa tuổi bậc tiểu học.

III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

– Đưa ra một số biện pháp hay trong công tác chủ nhiệm.

– Điều tra phân tích tổng hợp số liệu.

– Một số biện pháp về công tác chủ nhiệm lớp của bản thân ở lớp 3 mà tôi phụ trách.

  1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

– §èi tượng nghiªn cøu lµ häc sinh líp 3.

  1. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

– Nghiên cứu để tìm ra những biện pháp hữu hiệu để làm tốt công tác chủ nhiệm nói chung và công tác chủ nhiệm đối với học sinh lớp 3 nói riêng.

  1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

– Phương pháp phân tích tổng hợp và đúc rút kinh nghiệm

– Phương pháp quan sát

– Phương pháp vấn đáp

  1. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
  2. CƠ SỞ LÝ LUẬN

Nói đến việc giáo dục học sinh, một vấn đề hết sức căn bản có ý nghĩa quyết định đến chất lượng công tác “Dạy và học” đó là sự kết hợp giữa nhà trường và gia đình, giữa giáo viên và học sinh. Trong đó, giáo viên chủ nhiệm giữ vai trò như là chiếc cầu nối, là mắt xích của sự kết hợp được thể hiện qua các mối quan hệ cụ thể:

Một là, giữa Nhà trường với Gia đình: lớp học là đơn vị tổ chức giáo dục cơ bản của trường học. Mỗi lớp học có giáo viên chủ nhiệm lớp và hấu hết các bậc phụ huynh học sinh đều thống nhất rằng “Người có tác dụng tốt nhất đối với con em mình, chính là giáo viên chủ nhiệm”. Nhà trường, giáo viên, gia đình và các đoàn thể là các lực lượng giáo dục thông qua đầu mối liên kết là giáo viên chủ nhiệm. GV chủ nhiệm trở thành người trung gian trao đổi thông tin giữa nhà trường và gia đình, thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội và truyền đạt những chủ trương của nhà trường đến với gia đinh đồng thời thu nhận ý kiến, nguyện vọng của gia đình để báo cáo lại lãnh đạo của nhà trường. Qua đó gắn kết được trách nhiệm giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục học sinh. Mời phụ huynh học sinh tham gia Hội phụ huynh học sinh nhà trường nhằm phát huy tính tích cực của các bậc phụ huynh trong việc tham gia cùng nhà trường để giáo dục con em mình. Tổ chức họp phụ huynh học sinh định kì theo quy định của nhà trường, trong những trường hợp đặc biệt chủ động xin ý kiến BGH nhà trường để tổ chức họp đột xuất hoặc gặp riêng và trao đổi với từng phụ huynh học sinh đã thể hiện sự quan tâm sâu sát của nhà trường, đồng thời tạo được sự tin tưởng của phụ huynh học sinh đối với nhà trường khi con em mình được học tập ở tại trường. Trong quá trình giảng dạy, bên cạnh sự quán xuyến, đôn đốc, theo dõi của giáo viên chủ nhiệm còn có tập thể các thầy, cô giáo trực tiếp giảng dạy và truyền đạt kiến thức các môn năng khiếu và tự chọn. Qua trao đổi, tiếp nhận thông tin từ các giáo viên giảng dạy bộ môn, giáo viên chủ nhiệm có thể nắm bắt thêm về tinh thần, thái độ học tập, ý thức tổ chức kỉ luật, học lực của từng học sinh trong lớp. Từ đó, tạo điều kiện cho giáo viên chủ nhiệm có sự nhìn nhận và đánh giá khách quan về chất lượng học tập của từng học sinh trong lớp đồng thời có biện pháp động viên, nhắc nhở, giáo dục phù hợp đối với từng học sinh. Trong các buổi sinh hoạt lớp phải thật sự cởi mở và thể hiện sự quan tâm tận tình để các em có điều kiện đề đạt ý kiến, nguyện vọng về công tác giảng dạy của giáo viên bộ môn.Qua đó, giáo viên chủ nhiệm đúc kết có chọn lọc và chuyển tiếp nguyện vọng của học sinh đến với các giáo viên bộ môn để tập thể sư phạm giảng dạy tại lớp có tinh thần cộng đồng trách nhiệm trong việc giáo dục học sinh.

Hai là, giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh trong lớp: Đối với sự nghiêp “trồng người”, hình ảnh người thầy giáo mẫu mực luôn là tấm gương sáng cho các em học sinh. Do vậy, xuất phát từ vai trò trách nhiệm và sự gắn kết với học sinh mà đòi hỏi mỗi giáo viên chủ nhiệm phải giàu lòng nhân ái, vị tha, kiên trì, nhiệt tình, biết tôn trọng nhân cách học sinh và được các em tin yêu. GV chủ nhiệm cần có uy và có sức cảm hoá thuyết phục, có bản lĩnh để xử lí kịp thời các tình huống sư phạm đa dạng, phải biết đối xử khéo léo, công bằng và nghiêm minh trong nhận xét, đánh giá đối với học sinh; là người chịu trách nhiệm về sự phát triển toàn diện của học sinh lớp mình phụ trách. Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm về bản chất là một trong những hoạt động sáng tạo nhất trong quá trình giảng dạy; là người xây dựng kế hoạch giáo dục riêng để giáo dục tập thể học sinh lớp mình; biết tìm hiểu, nghiên cứu đối tượng để xây dựng kế hoạch phát triển tập thể học sinh, tạo nên sự đoàn kết thống nhất trong lớp, tạo điều kiện để phát huy ý thức tự quản của học sinh, xây dựng đội ngũ cán bộ lớp có năng lực để điều hành hoạt động của lớp; chủ động tiếp xúc với học sinh để nắm bắt về điều kiện và hoàn cảnh của học sinh; động viên, an ủi giúp cho các em có hoàn cảnh khó khăn hoặc ốm đau, bệnh tật cố gắng yên tâm học tập và biết vượt khó vươn lên. Điều đó vừa là trách nhiệm, vừa thể hiện được tình người trong mối quan hệ Thầy – Trò, tạo được ấn tượng tốt và xây dựng nên hình ảnh đẹp đẽ, cao cả của  những người thầy, cô giáo trong ký ức các em học sinh.

  1. CƠ SỞ THỰC TIỄN.

Nhận lớp đầu năm học với tổng số 29 học sinh, trong đó có 17 em nữ và 11 em nam. Mặc dù các em rất đáng yêu, lanh lợi nhưng cũng rất tuỳ tiện trong các hoạt động của lớp. Một số em lại hay hờn dỗi và thường xuyên nói xấu bạn; có 3 em nam hay quậy phá, chọc ghẹo các bạn trong lớp gây ồn ào, mất trật tự trong giờ học nhưng lại học rất yếu, khi có mặt thầy cô đó thì các em tương đối trật tự nhưng khi giáo viên vừa quay lưng thì các em lại làm ồn. Qua đó, cho thấy các em chỉ sợ cô chứ chưa nhận thức được việc mình làm; có 3 em phải ở nhờ nhà ông bà nội ( ngoại)  vì cha mẹ đi làm ăn xa, cha mẹ bỏ nhau, hoàn cảnh khó khăn nên không có đủ sách vở cũng như đồ dùng học tập. Qua khảo sát đầu năm thì có đến 17% học sinh đạt  mức chưa hoàn thành  mặc dù tôi thấy các em có khả năng tiếp thu khá,

Sau ®©y lµ kÕt qu¶ kh¶o s¸t vÒ n¨ng lùc phÈm chÊt vµ häc lùc khi ch­a cã kinh nghiÖm ë ®Çu n¨m häc :

Lớp Tổng số Năng lực, phẩm chất Học lực
Tốt

 

Đạt CCG HTT HT CHT
SL TL SL

 

TL SL TL SL TL SL TL SL TL
3A 29 10 34,5 16 55,2 3 10,3 8 27,6 16 55,2 5  

17,2

– Gần một tháng đầu năm học tôi rất mệt và tốn nhiều thời gian để ổn định lớp. Nhưng cũng trong thời gian này tôi đã nghiên cứu nắm vững đối tượng, nguyên nhân để tìm biện pháp tháo gỡ để nhằm lập lại trật tự, nề nếp và tôi đã đưa ra sáng kiến để vận dụng ngay tại lớp mình. Để khắc phục được những tồn tại nêu trên của lớp học, cần thực hiện các giải pháp sau:

+ Thứ nhất: Tìm hiểu tình hình  học sinh của lớp về mọi mặt.

+ Thứ hai: Phải xác định được vị trí và mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học. Phải xem học sinh là trung tâm của vấn đề. Chúng hoàn toàn chủ động trong mọi công việc từ nhận thức, tư duy đến thái độ và hành vi ứng xử.

+ Thứ ba: Tìm hiểu sự tác động của gia đình và xã hội  đối với học sinh lứa tuổi bậc tiểu học.Từ đó có phương pháp hữu hiệu để giáo dục học sinh phát triển toàn diện.

III. BIỆN PHÁP THỰ HIỆN

Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, xử lí tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao. Nếu giáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thành nhiệm vụ. Chất lượng học tập, nhân cách, đạo đức, lối sống,…của học sinh sẽ ra sao? Chính vì hiểu rõ điều đó nên trong những năm qua, tôi luôn cố gắng phấn đấu làm tốt vai trò, nhiệm vụ của một giáo viên chủ nhiệm lớp.

Công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn và thuộc nhiều lĩnh vực, không thể kể hết được. Trong nội dung sáng kiến này, tôi chỉ tập trung vào một số nội dung giải pháp sau đây:

  1. Xây dựng nề nếp lớp học.

1.1. Như đã nói ở trên, muốn xây dựng được nề nếp lớp học tốt thì trước hết giáo viên cần phải nắm bắt được tình hình học sinh của lớp về mọi mặt. Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra. Tôi phát cho mỗi em một phiếu điều tra và yêu cầu các em điền đầy đủ thông tin trong phiếu:

GIỚI THIỆU BẢN THÂN

  1. Họ và tên: ……………………………………………………………………………
  2. Là con thứ …………… trong gia đình có ………………………….… .…đứa con
  3. Hoàn cảnh gia đình…………………………………………………………………..
  4. Kết quả học tập năm trước……………………………………………………………
  5. Môn học yêu thích……………………………………………………………………
  6. Môn học cảm thấy khó……………………………………………………………….
  7. Những người bạn thân nhất trong lớp………………………………………………..
  8. Sở thích………………………………………………………………………………
  9. Địa chỉ ( số điện thoại) gia đình………………………………………………………..

Thông qua phiếu điều tra tôi nắm được đầy đủ thông tin cần thiết của từng học sinh để ghi vào sổ chủ nhiệm. Và quan trong hơn là tôi đã hiểu  một phần về học sinh của mình, điều đó giúp tôi rất nhiều trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh. Tôi đã trực tiếp đến gặp mặt một số phụ huynh lớp mình để biết được điều kiện sống của học sinh. Mục đích đi  thăm gia đình phụ huynh nhằm qua tiếp xúc với phụ huynh để biết được phụ huynh quan tâm đến việc học tập của học sinh như thế nào. Từ đó tôi có kế hoạch chủ nhiệm cụ thể rõ ràng và chỉ đạo, hướng dẫn học sinh theo kế hoạch đó.

1.2. Một lớp học có nề nếp và chất lượng tốt là nhờ một phần lớn vào sự hỗ trợ của ban cán sự lớp. Việc bầu chọn ban cán sự lớp là một việc cần thiết mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay khi mới nhận lớp. GV phải phân tích cho học sinh hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của người lớp trưởng, lớp phó. Tổ chức cho học sinh xung phong ứng cử, sau đó chọn 5 em tiêu biểu để bầu chọn 3 em. Những em đạt số phiếu cao nhất sẽ được chọn vào ban cán sự lớp.

1.3. Sau khi bầu chọn được ban cán sự lớp thì nhiệm vụ tiếp theo là phân công nhiệm vụ cụ thể và giao trách nhiệm cho ban cán sự lớp.

– Nhiệm vụ của lớp trưởng : Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp, điểm danh sĩ số của lớp, điều khiển các bạn xếp hàng.

– Nhiệm vụ của hai lớp phó: Kiểm tra bài 15 phút đầu buổi, giúp đỡ các bạn học yếu học bài, làm bài, phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật.

Nhiệm vụ của mỗi em tôi ghi rõ ràng trong một cuốn sổ sau đó phát sổ cho các em. Tôi hướng dẫn các em cách ghi chép trong sổ một cách cụ thể. Mỗi em sẽ làm đúng nhiệm vụ của mình.

– Số học sinh trong lớp được chia làm 3 tổ, mỗi tổ có một tổ trưởng. Tổ trưởng chịu trách nhiệm phân công, điểu khiển các bạn trong tổ làm trực nhật. Lớp phó lao động chịu trách nhiệm kiểm tra công việc trực nhật hàng ngày của lớp.Tổ nào làm không tốt, lớp phó lao động có quyền phạt tổ đó làm trực nhật thêm một ngày. Và trong mỗi tiết học, học sinh phải thể hiện tinh thần tự quản, tự theo dõi nhắc nhở nhau giữ sạch lớp cũng như nề nếp lớp.

Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp, lớp trưởng, lớp phó báo cáo các mặt hoạt động của lớp. Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắm được khả năng quản lí lớp của em đó và cũng thấy được khả năng hoàn thành nhiệm vụ của em đó như thế nào, từ đó xây dựng cho lớp học của mình một nề nếp tự quản tốt.

  1. Xây dựng mối quan hệ thầy trò và bạn bè trong lớp.

2.1. Xây dựng mối quan hệ thầy trò.

- Một yếu tố không kém phần quan trọng góp phần đưa chất lượng học tập của học sinh ngày một tốt hơn đó chính là mối quan hệ thây trò. Trước đây quan hệ thầy, trò là quan hệ của bề trên – kẻ dưới; giảng giải – ghi nhớ. Ngày nay, quan hệ này được thay bằng quan hệ phân công – hợp tác. Quan hệ cơ bản nhất của tôi và học trò là quan hệ hợp tác làm việc: tôi giao việc – học trò làm; tôi hướng dẫn- học trò thực hiện.

– Khi giao việc tôi chỉ nói một lần, nhưng chỉ nói khi lớp trật tự. Với cách làm này thầy sẽ trở nên nói ít, học trò làm nhiều. Hành vi của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí cũng như sự hình thành tính cách của trẻ. Vì vậy khi lên lớp, tôi luôn chú ý đến cả cách ăn mặc, đi đứng, nói năng, cách cầm sách, chữ viết,… để trò noi theo.

- Khi học sinh làm bài chưa đúng, tôi giúp đỡ, hướng dẫn học sinh làm lại ngay tại lớp. Với cách làm đúng, nói đúng trong học tập, các em sẽ trở thành những con người tự tin, trung thực, không gian dối.

– Khi có học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôn trọng học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡ các em sửa chữa. Tôi không bao giờ có những lời nói, cử chỉ xúc phạm các em. Ở tuổi này, lòng tự trọng của các em rất cao, chỉ một lời nói xúc phạm sẽ làm tổn thương tâm hồn trẻ thơ. Thậm chí có em sẽ oán hận, căm ghét thầy cô, bỏ học và không bao giờ trở lại lớp học nữa cho dù có nhiều người đến nhà vận động.

Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi biết rằng có những em học yếu hoặc có hôm không học bài, làm bài nhưng lỗi không phải hoàn toàn là do các em. Có em ham chơi nên quên học bài, có em hổng kiến thức từ các lớp dưới. Nhưng cũng có em học yếu, hoặc không học bài làm bài là do những điều kiện khách quan. Gia đình của các em đâu phải lúc nào cũng đầm ấm, hạnh phúc; đâu phải em nào cũng may mắn dược bố mẹ, ông bà động viên trong mỗi bước học tập.Và có biết bao nhiêu bố mẹ phải lo làm thuê, làm mướn kiếm sống hoặc vì ăn chơi cờ bạc hay ốm đau bệnh hoạn,…nên không ngó ngàng gì đến việc học của con cái, thậm chí các em còn bị mắng chửi, bị đánh đập … Những sóng gió đó đã tác động đến tâm lí trẻ thơ, cản trở việc học tập của các em. Nếu như giáo viên không biết được những nguyên nhân đó thì rất dễ nổi giận đùng đùng, rồi la mắng, trừng phạt các em. Điều đó rất bất lợi cho quan hệ thầy- trò sau này. Vì vậy, đứng trước một học sinh quậy phá, hay lơ đãng không học bài, làm bài, tôi không  trừng phạt ngay mà bình tĩnh chờ đến hết buổi học gặp riêng các em để hỏi cho rõ nguyên nhân. Lần đầu các em vi phạm, tôi nhẹ nhàng nhắc nhở. Nếu lần thứ hai, các em vẫn tái phạm, tôi phải đến nhà tìm hiểu nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡ, giáo dục các em.

– Hàng ngày, tôi luôn khích lệ và biểu dương các em kịp thời, ca ngợi những ưu điểm của các em nhiều hơn là phê bình khuyết điểm. Tôi cố tìm ra những ưu điểm nhỏ nhất để khen ngợi động viên các em. Nhưng trong khi khen, tôi cũng không quên chỉ ra những thiếu sót để các em khắc phục và ngày càng hoàn thiện hơn.

– Khi nói chuyện, khi giảng, cũng như khi nghiêm khắc phê bình lỗi lầm của học sinh, tôi luôn thể hiện cho các em thấy tình cảm yêu thương của một người thầy đối với học trò. Theo qui luật phản hồi của tâm lí, tình cảm của thầy trước sau cũng sẽ được đáp lại bằng tình cảm của học trò. Lòng nhân ái, bao dung, đức vị tha của người thầy luôn có sức mạnh to lớn để giáo dục và cảm hóa học sinh. “Lớp học thân thiện” chỉ có được khi người thầy có tấm lòng nhân hậu, bao dung, hết lòng vì học sinh thân yêu của mình. Có một người thầy như vậy thì chắc chắn học sinh sẽ chăm ngoan, tích cực và ham học, thích đi học.

2.2. Xây dựng mối quan hệ bạn bè:

Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong gia đình ra, ai cũng cần có bạn bè để chia sẻ. Học sinh Tiểu học cũng vậy, nếu các em có nhiều bạn bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Em học giỏi sẽ giúp những em học yếu; ngược lại, em học yếu cũng dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải e ngại, xấu hổ . Tục ngữ có câu “Học thầy không tày học bạn”. Nhưng trong thực tế, một lớp học thường xuất hiện nhiều nhóm học trò. Các em chia bè phải, phân biệt giàu nghèo, hay nói xấu hoặc châm chọc nhau. Những em nữ thì hay dỗi, hay hờn giận. Còn các em nam thì hăm he đánh nhau, trả thù nhau. Tuy các em chưa gây ra chuyện gì nghiêm trọng nhưng nó vẫn ảnh hưởng xấu đến tình cảm bạn bè và chất chất lượng học tập của lớp. Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn quan tâm đến vấn đề này. Xây dựng được mối quan hệ bạn bè đoàn kết, gắn bó thì tôi sẽ xây dựng được nề nếp lớp học, tiến tới xây dựng môi trường học tập thân thiện. Từ môi trường học tập thân thiện đó, chất lượng học tập của lớp chắc chắn sẽ được nâng cao.

Để xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong học tập, tôi luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi sự hợp tác của nhiều học sinh. Cách làm cụ thể như sau:

– Trong mỗi tiết học, tôi thường xuyên chia nhóm ngẫu nhiên. Tiết học này, các em chung nhóm với bạn này, nhưng tiết sau, các em lại chung nhóm với bạn khác. Lúc đầu có em chưa chịu, tuy ngồi chung nhóm nhưng có em lại quay mặt ra chỗ khác, hoặc ngồi im không tham gia, ai muốn làm gì thì làm; có nhóm lại cãi nhau, không ai chịu làm nhóm trưởng hoặc đùn đẩy nhau không chịu ghi  kết quả thảo luận vào phiếu, dẫn đến không hoàn thành nhiệm vụ. Trước tình trạng đó, tôi tuyên bố sẽ đánh giá kết quả của từng nhóm và lấy kết quả đó chung cho tất cả các thành viên của nhóm. Do đó, những em khá, giỏi buộc phải tích cực nếu không sẽ bị điểm kém. Còn những em không tích cực hợp tác, tôi sẽ cho ngồi riêng một mình và phải làm toàn bộ công việc của một nhóm, làm đến đâu thì đạt điểm đến đó. Bị ngồi một mình nên không thể hoàn thành công việc và phải nhận điểm kém, trong khi các bạn ở các nhóm đều được điểm cao. Các em đó sẽ không dám hờ hững nữa. Cứ như vậy, dần dần việc hợp tác của học sinh trong lớp đã được cải thiện.

– Tôi khuyến khích học sinh tự viết ra những điều em chưa đồng y ‎về việc làm, cách cư xử của lớp trưởng, lớp phó hoặc của một bạn nào dó trong lớp chứ không nói xấu, không xa lánh bạn. Căn cứ vào những điều các em viết ra, nếu là những điều tốt thì tôi đọc cho cả lớp nghe rồi tuyên dương ngay trước lớp. Còn những điều các em phê bình thì tôi phải điều tra nẵm rõ đúng hay sai. Sau đó mới góp ý riêng với những học sinh bị bạn phê bình, yêu cầu các em phải xin lỗi bạn và phải sửa chữa.

– Khi có chuyện xích mích giữa em này với em kia, tôi kịp thời can thiệp không để mâu thuẫn kéo dài gây ảnh hưởng xấu đến tình bạn. Tôi gặp gỡ trao đổi riêng với từng học sinh hoặc nhóm học sinh để biết rõ đầu đuôi. Sau đó phân tích rõ ai đúng, ai sai. Ai sai thì phải nhận lỗi và xin lỗi bạn. Sau đó giảng hòa và bắt tay nhau vui vẻ trở lại.

– Đầu năm học, tôi thỏa thuận với cả lớp rằng nếu trong lớp mình có  bạn nào đau ốm phải nằm viện thì cả lớp sẽ quyên góp tiền để mua quà đến thăm bạn, động viên bạn an tâm chữa bệnh; những em ở gần nhà sẽ thay nhau chép bài cho bạn. Khi bạn khỏi bệnh, những học sinh giỏi sẽ giúp đỡ bạn học tập để theo kịp chương trình. Vì vậy, trong năm học vừa qua, lớp tôi có 2 em bị bệnh nặng phải nằm viện cả tháng nhưng khi hết bệnh, các em được bạn bè giúp đỡ nên đã nhanh chóng theo kịp chương trình cùng với cả lớp.

– Để tạo dựng cho các em một tình bạn bền đẹp với những kỉ niệm sâu sắc của tuổi học trò, tôi tổ chức sinh nhật cho học sinh ngay tại lớp học trong giờ ra chơi. Những em có ngày sinh trùng vào ngày thứ bảy, chủ nhật thì sẽ được tổ chức vào sáng thứ bảy. Hình thức tổ chức do các em trong ban cán sự quyết định. Nhưng chủ yếu chỉ là múa hát, là những lời chúc mừng và một món quà nhỏ khoảng vài chục ngàn đồng do cả lớp đóng góp. Một số em bố mẹ đi làm ăn xa, chưa khi nào được tổ chức sinh nhật, thậm chi các em còn không nhớ ngày sinh nhật của mình. Vì vậy, khi được cả lớp tổ chức sinh nhật và được nhận một món quà đầy ý nghĩa, nhiều em rất xúc động.

  1. 3. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà.

          Một học sinh muốn có kết quả học tập tốt ngoài việc tiếp thu những kiến thức ở trên lớp thôi chưa đủ mà việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới tại nhà cũng vô cùng quan trọng. Để việc học ở nhà của các em học sinh được diễn ra thường xuyên và có hiệu quả, tôi đã hướng dẫn các em lập một thời gian biểu thật cụ thể, phù hợp với tình hình của gia đình. Thông qua thời gian biểu, tôi biết được chính xác thời gian học bài ở nhà của từng em.

Căn cứ và thời gian học bài ở nhà của từng em, tôi đi kiểm tra, hướng dẫn các em tự học ở nhà. Việc kiểm tra các em học bài ở nhà được tôi thực hiện đều đặn và duy trì thường xuyên. Lúc đầu, tôi trực tiếp kiểm tra và hướng dẫn tỉ mỉ phương pháp học tập cho những em học yếu và những em trong đội tuyển học sinh giỏi của lớp.

Khi việc học bài ở nhà của học sinh đã đi vào nề nếp, tôi phân chia lớp thành các nhóm theo khu vực dân cư (theo tổ) và phân công mỗi nhóm một nhóm trưởng. Em nhóm trưởng sẽ kiểm tra và báo cáo với tôi tình hình tự học ở nhà của các thành viên trong nhóm và đặc biệt lưu ý đến những bạn học yếu hoặc chưa có ý thức tự học ở nhà. Thỉnh thoảng, tôi vẫn đến kiểm tra đột xuất một số em để nắm tình hình. Nếu phát hiện thấy em nào lơ là, tôi phải tăng cường kiểm tra ngay. Thấy tôi quan tâm đến việc học ở nhà của con em mình nên phụ huynh cũng nhiệt tình phối hợp với tôi: nhắc nhở, kiểm tra và tạo điều kiện cho con em mình học tập ở nhà. Sự tiến bộ của học sinh được tôi thường xuyên thông báo cho gia đình biết qua điện thoại. Vì vậy, phụ huynh rất vui và càng quan tâm đến việc học của các em.

  1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Trong năm học 2015 – 2016, với các biện pháp nêu trên tôi đã thu được nhiều kết quả khả quan. Rõ ràng, qua cách làm này, tôi thấy kết quả học tập của học sinh lớp tôi ngày càng tiến bộ rõ rệt. Các em ngày càng chăm ngoan, tình cảm cô – trò, bạn bè ngày càng gắn bó, thân thiện, ý thức tự giác, tự quản của các em ngày một nâng cao.

Các em thích đến lớp học hơn, và đối với các em thực sự đã đạt được “ Mỗi ngày đến trường là một niềm vui.”, cụ thể:

– Học sinh biết tự điều chỉnh mình cũng như nhắc nhở nhau để giữ gìn nề nếp lớp học. Lớp trở thành lớp tự quản tốt thường được tuyên dương ở các tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần.

– Việc phê và tự phê trong học sinh cũng đã trở thành thói quen, em nào cũng cố gắng sửa đổi để được tuyên dương trước lớp.

– Đối chiếu với kết quả khảo sát đầu năm, thì đến nay lớp tôi chỉ còn lại 3,5 %  học sinh chưa đạt về chất lượng giáo dục, không có học sinh chưa đạt về năng lực, phẩm chất. Tỉ lệ học sinh Hoàn thành kiến thức kỹ năng qua các kì khảo sát luôn dẫn đầu trong khối và toàn trường. Sĩ số học sinh luôn duy trì 100%. Không có học sinh bị trách phạt trước toàn trường; học sinh đến trường luôn đảm bảo an toàn cả trong giờ học lẫn giờ chơi; không có học sinh gây gỗ, đánh nhau trong và ngoài nhà trường.100% học sinh đều tích cực tham gia các buổi sinh hoạt tập thể, các buổi học phụ đạo cũng như bồi dưỡng trái buổi. Số liệu cụ thể:

 

 

 

Lớp

 

 

Tổng    số

 

Năng lực, phẩm chất

 

Học lực

Ghi chú
Tốt

 

Đạt CCG HTT HT CHT
SL TL SL

 

TL SL TL SL TL SL TL SL TL
3A 29 19 65,5 10 34,5 0 0 15 51,7 14 48,3 0 0

 

  1. BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Trong quá trình thực hiện làm tốt công tác chủ nhiệm trong trường Tiểu học, tôi đã rút ra những bài học kinh nghiệm sau:

  1. Muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp , người giáo viên phải nhận thức được vị trí tầm quan trong công tác chủ nhiệm lớp, xác định được vai trò trách nhiệm của mình . Vì giáo viên chủ nhiệm là tấm gương soi sáng là người trực tiếp giảng dạy và giáo dục, thường xuyên theo dõi và ghi nhận để nắm bắt tình hình học tập, đạo đúc sự chuyển biến của học sinh để có biện pháp xử lí kịp thời.
  2. Phải phối hợp, kết hợp giữa nhà trường, công đoàn, Đội, gia đình, hội cha mẹ học sinh để tạo ra môi trường tốt cho việc giáo dục các em.
  3. Phải tổ chức tốt hoạt động Đội Sao. Hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm đưa các em vào hoạt động tự giác trong phong trào thi đua.
  4. Làm tốt công tác thi đua khen thưởng tường hoạt động của nhà trường, của lớp đề ra, nêu gương tốt, xây dựng đôi bạn cùng tiến trong lớp, nhắc nhở những học sinh chưa tốt một cách kịp thời.
  5. Giáo viên chủ nhiệm gần gũi, thương yêu giúp đỡ các em nhu người mẹ , người chị tạo cho học sinh mối quan hệ tốt đẹp với giáo viên chủ nhiệm, phải nhẫn nại và có tinh thần trách nhiệm cao. Có như vậy mới làm tốt công tác chủ nhiệm dể dạy dỗ các em.
  6. KẾT LUẬN

Mỗi giáo viên tiểu học cần có tâm huyết với nghề, yêu trẻ và thực sự có trách nhiệm cao. Cần trau dồi nghiệp vụ, sáng tạo, học hỏi và cần sự giúp đỡ của cấp trên. Tạo được mối liên kết giữa gia đình nhà trường và xã hội tạo ra được một môi trường sư phạm lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng, nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội hiện nay và đáp ứng lòng mong mỏi của phụ huynh học sinh.

Từ kết quả đạt được của vấn đề nghiên cứu và thực hiện, tôi có thể kết luận rằng:

Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, ta cần thực hiện tốt các vấn đề sau:

* Về giáo viên:

1.Tìm hiểu để biết được một cách toàn diện, sâu sắc về từng học sinh. Hiểu rõ hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm lí, tính cách, sở thích, thói quen,…của từng học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp.

  1. Chú trọng xây dựng và bồi dưỡng Ban Cán sự lớp, huấn luyện để các em trở thành những “người lãnh đạo nhỏ” tài ba.
  2. Luôn giữ được sự bình tĩnh trước lỗi lầm của học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân của mỗi tình huống xảy ra để có cách xử lí đúng đắn, hợp tình, hợp lí; tránh trách nhầm, trách oan học sinh làm các em hoang mang, thiếu niềm tin vào người thầy.
  3. Luôn biết khích lệ biểu dương các em kịp thời. Hãy khen ngợi những ưu điểm sở trường của các em để các em thấy giá trị của mình được nâng cao, có niềm tin và hứng thú học tập hơn.
  4. Luôn thể hiện cho học sinh thấy tình cảm yêu thương của một người thầy đối với học sinh. Hãy nhớ rằng lòng nhân ái, bao dung, đức vị tha của người thầy luôn có một sức mạnh to lớn để giáo dục và cảm hóa học sinh.
  5. Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh; kiên trì vận động phụ huynh tích cực tham gia vào công tác giáo dục học sinh.

          * Về học sinh:

Thực hiện tốt các nhiệm vụ của người học sinh.

– Tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt tập thể, các hoạt động ngoại khoá của lớp.

– Đoàn kết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, kính thầy- yêu bạn.

* Về nhà trường:

– Cần tổ chức chuyên đề về các tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt tập thể để giáo viên học tập, nghiên cứu vận dụng

Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân trong công tác chủ nhiệm lớp mà tôi đã áp dụng và đạt kết quả tương đối khả quan. Tuy nhiên, mọi sản phẩm làm ra cho dù tốt đến mấy, chất lượng cao đến mấy cũng không thể hoàn hảo tuyệt đối. Sáng kiến kinh nghiệm này cũng vậy, tuy tôi đã rất cố gắng song không thể  tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Đây chỉ là một trong số ít biện pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp. Trong quá trình công tác, chúng ta cần tìm hiểu, kết hợp linh hoạt nhiều phương pháp để đạt được hiệu quả cao hơn. Rất mong được sự góp ý của ban giám hiệu nhà trường cùng bạn bè đồng nghiệp để sáng kiến ngày một hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn!

 

Cẩm Xuyên  tháng 3 năm 2017

 

 

 

 


Nguồn: thcamnhuong.camxuyen.edu.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 2 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết